Quiz Time

Wij werken op school met vier periodes die afgesloten worden met een toetsweek. Vrijdag was de laatste lesdag voorafgaand aan de toetsweek. Een dag die omgedoopt had kunnen worden tot Quiz-dag. Vrijwel alle docenten hadden hun lesprogramma al afgerond en waren bezig met het herhalen van lesstof. Hierbij waren er heel veel docenten die besloten de periode af te ronden met een quiz. Voor mij aanleiding om met een aantal leerlingen in gesprek te gaan.

Opvallend vaak werd Kahoot genoemd door leerlingen als gebruikte tool voor een quiz. Slechts een enkeling gebruikte een andere tool, terwijl die inmiddels toch ruim beschikbaar zijn. De leerlingen zijn wel enthousiast over Kahoot, maar na zes lessen Kahoot gaat zelfs dat vervelen...

Op de vraag of een periode afsluiten met een quiz nuttig is werd verschillend gereageerd. Leerlingen die al geleerd hadden voor een vak gaven aan de quiz nuttig te vinden, terwijl leerlingen die zich nog niet voorbereid hadden dit nut niet zo zagen. Toch vonden ze het wel een prettige manier om bezig te zijn met de stof. Maar deze jongens gaven aan zich niet zo heel erg druk te maken over het feit dat ze maar heel weinig vragen goed hadden. Deze lage scores werden door de leerlingen toegeschreven aan niet voorbereiden, terugkijken naar de lessen hiervoor deden ze eigenlijk niet.

Leerlingen gaven ook aan dat afgelopen vrijdag heel veel quizjes gedaan werden, maar dat dit gedurende de lessenreeks eigenlijk niet het geval is. Dit vond ik wel heel opvallend. Quizvormen zijn juist geschikt om tijdens het leren erachter te komen of je op het juiste spoor zit. Een quiz kan goed aangeven welke zaken nog extra aandacht behoeven en welke zaken al heel goed gaan. Hierop kun je de vervolgstappen in je lessen baseren, moet er nog iets herhaald of verbeterd worden of kunnen we juist verder de diepte in? Wanneer je dit kunt terugkoppelen naar de leerling en de leerling hiermee aan de slag kunt zetten wordt een quiz juist een sterk middel en ben je formatief aan het toetsen. Gericht op vooruitgang in plaats van afrekenen met een cijfer.

Positief punt is in ieder geval dat de weg naar digitale quizvormen gevonden is. Waar ik twee jaar geleden nog de enige was waarbij een telefoon gebruikt mocht worden in de les, wordt dit nu ook in andere lessen gedaan. Nu doorpakken en de juiste momenten kiezen, want leerlingen profiteren veel meer van een quiz om van te leren dan van een quiz om af te ronden!

Leren centraal, niet dat cijfer!

Het is inmiddels alweer een hele tijd geleden dat ik de Britse documentaire The Classroom Experiment zag. In deze tweedelige documentaire gaat professor Dylan Wiliam aan de slag op een zwak presterende Britse school. De betrokkenheid van leerlingen bij hun leerproces moest omhoog en Wiliam pakte dit met diverse praktische technieken aan. De documentaire inspireerde me en zette me aan het denken over mijn eigen lesgeven.

Wat mij in de documentaire het meest aansprak was de manier van omgaan met toetsen. Veelal zijn leerlingen gericht op het halen van goede resultaten. Goede resultaten laten we zien in de vorm van een cijfer. Wanneer er echter een cijfer boven staat gaat het leerlingen niet meer om de goede antwoorden, maar om het behaalde cijfer. Dit wordt in The Classroom Experiment aangepakt door op de toetsen feedback te geven op de antwoorden, maar de cijfers weg te laten. Volgens Wiliam moet het gaan om leren, niet alleen het cijfer.

Ik merk op school dat de nadruk bij leerlingen, maar ook bij ouders en docenten, sterk ligt op het halen van goede cijfers. De inhoud van de vakken staat veel minder centraal dan de cijfers die leerlingen halen. Bij het bespreken van toetsen gaat het bijvoorbeeld over wel of niet toegekende punten, maar niet om de vakinhoud. Leerlingen die een voldoende behaald hebben zijn soms totaal niet geïnteresseerd in het bespreken van de toets, want de voldoende is toch al binnen.

Vanaf vorig jaar ben ik in de brugklas afgestapt van de overmatige cijferproductie. Ik ben alleen niet minder gaan toetsen. Iedere les toets ik op verschillende manieren of leerlingen de stof begrepen hebben, ik hang er alleen geen cijfer aan. Dit zorgt, net als in The Classroom Experiment te zien is, ook voor wat opschudding. De gewenning aan veel cijfers zit er nog goed in. Toch zijn de resultaten van de leerlingen prima en merk ik in de klas dat leerlingen vertrouwen krijgen in zichzelf en fouten durven maken. De nadruk ligt niet meer op het cijfer, maar op de beheersing van de leerstof en dat scheelt stress bij leerlingen.

Door formatieve toetsing structureel in te zetten krijgen leerlingen regelmatiger inzicht in wat zij wel en niet beheersen, zonder dat ze bang hoeven te zijn voor een slecht cijfer. Via de Onderwijspioniers heb ik ruimte gekregen om formatieve toetsing op mijn school meer onder de aandacht te brengen. Formatieve toetsing vergt van docenten dat zij het heilige cijfer wat meer los durven laten. Ik hoop dat meer docenten deze stap durven zetten!